Азов-Хар тэнгисийн сав газрын боомтуудаар дамжих Орос, Казахстаны нүүрсний экспорт 2026 оны 8 дугаар сараас хойш үндсэндээ бүрэн зогссон. Тээвэрлэгчид ачааныхаа урсгалыг баруун хойд зүгийн боомтууд руу чиглүүлсэн хэдий ч тухайн чиглэлийн хүчин чадал нь одоогийн ашиглалт болон дэд бүтцийн хязгаарлагдмал байдлаас шалтгаалан хавчигдмал байна. ОХУ-ын Засгийн газраас 2026 оны 10 дугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн төмөр замаар үр тариа тээвэрлэхийг нэн тэргүүнд тавих шийдвэр гаргасан. Балтын тэнгисийн боомтын орчмын өртөөнүүд ердийн хүчин чадлаасаа хэтэрч ажиллаж байна. Үүний үр дүнд Оросын төмөр зам (РЖД) 10 дугаар сард баруун хойд терминалууд руу хийх нүүрс тээвэрлэлтийн төлөвлөгөөгөө танасан байна. Азов-Хар тэнгисийн боомтууд дахь шилжүүлэн ачих үйл ажиллагаа зогссонтой энэ нь хавсарч, 10 дугаар сараас эхлэн экспортын зах зээлд учрах хохирол сард 3 сая тонн орчим нүүрс болно гэж тооцоолж байна. Баруун чиглэлийн тээврийн ачаалал хэт их байгаа тул Казахстаны экспортлогчдоос Оросын нутаг дэвсгэрээр дамжин Балтын тэнгис рүү транзит тээвэр хийхээр гаргасан 10 дугаар сарын хүсэлтүүдийг няцаажээ. 11 дүгээр сард батлагдсан квотууд ч мөн адил "тэг" зааж цуцлагдаж магадгүй байна. Казахстаны нийлүүлэгчид Оросын талтай хэлэлцээ хийх замаар энэ асуудлыг шийдвэрлэж өгөхийг өөрийн улсын Засгийн газарт уриалаад байна. Казахстан улс Вентспилсээр дамжих өөр хувилбарыг авч үзэж байгаа боловч энэ чиглэлийн тээврийн зардал нь Усть-Луга руу тээвэрлэхээс хоёр дахин өндөр байгаа тул эдийн засгийн хувьд үр ашигтай байхын тулд РЖД-ийн тарифын хөнгөлөлт шаардлагатай байна.Беларус-Оросын хил дээрх Красное хилийн боомтоор дамжин Польш руу чиглэх төмөр замын ачаа тээвэрлэлтэд түр хугацааны хориг тавьсан шийдвэр 10 дугаар сарын 9-ний өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болсон. Энэхүү хориг нь бүх төрлийн ачаа тээвэр болон бүх хүлээн авагчдыг хамарч байгаа бөгөөд үүнд Казахстан болон Төв Азийн бусад орнуудын тээвэрлэлт багтсан байна.
Красное боомт нь уламжлал ёсоор Казахстаны нүүрсийг Европ руу дамжуулан өнгөрүүлэх тээврийг гүйцэтгэдэг байсан. Төмөр замын тээвэрлэлтийн мэдээллээс үзвэл, баруун хилийн боомтоор дамжсан ачааны хэмжээ 2025 онд бүтэн жилийн хугацаанд 0.5 сая тонн байсан бол 2026 оны 1-9 дүгээр сард 0.9 сая тонн болж өссөн бөгөөд зөвхөн 9 дүгээр сард л гэхэд энэ замаар 0.3 сая тонн ачаа тээвэрлэсэн байна. Польш улс 2025 онд нийт 7.8 сая тонн бүх төрлийн нүүрс импортолсон. Польшийн эрчим хүчний нүүрсний импортын 65 орчим хувийг Казахстан улс бүрдүүлдэг. 2026 оны 1-7 дугаар сард Казахстан тус улс руу хийх нийлүүлэлтээ өмнөх оны мөн үеэс 59 хувиар өсгөж, 3.08 сая тоннд хүргээд байв. Түүний тодорхой хэсэг нь Оросын Балтын тэнгисийн боомтуудаар дамжин далайгаар тээвэрлэгддэг бол зарим хэсэг нь Беларусаар дамжин төмөр замаар явдаг. Яг энэ төмөр замын маршрут нь уг хоригт өртөөд байна.
Польшийн уурхайнууд дахь нүүрсний нөөц 8 дугаар сард 2.9 сая тонн болж буурсан нь өмнөх оны мөн үед 5.5 сая тонн байсантай харьцуулахад бага байна. Польшийн өрх гэр болон орон нутгийн дулааны зуухнуудын эрэлт жилд 5-6 сая тонн гэж тооцогддог бөгөөд энэ нь дотоодын нийлүүлэлтээс давдаг тул тус улсыг импортоос хамааралтай болгодог. Үүссэн нөхцөл байдал нь Европын нүүрсний жишиг үнэд нөлөөлж, 10 дугаар сард сүүлийн гурван жилийн хамгийн дээд цэгтээ хүрлээ. Хэрэв Азов-Хар тэнгисийн сав газраас хийх тээвэрлэлтийн бүслэлт үргэлжилж, баруун чиглэлийн хязгаарлалт хэвээр байвал асуудлыг шийдвэрлэхгүй тохиолдолд дэлхийн зах зээл 2027 онд орчим 36 сая тонн нүүрсний нийлүүлэлтийг алдаж болзошгүй байна.



