Европын холбооны дотоод баримт бичгүүдэд стратегийн эрдсийн одоогийн нийлүүлэлтэд эрсдэл үүсэж болзошгүй байгаа тул шинэ нийлүүлэгчидтэй харилцаагаа бэхжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна. Хятад улсаас хамаарах хамаарлыг бууруулах нь уг санаачилгын гол зорилгын нэг юм.
Вьетнам нь хэд хэдэн төрлийн критикал эрдсийн нөөцтэй бөгөөд үүнд вольфрам, газрын ховор элемент, сурьма, висмут, боксит багтаж байна. Мөн боксит зэрэг хүдрийн боловсруулалтын зарим үйл явцын дайвар бүтээгдэхүүн хэлбэрээр галлийг гарган авах боломжтой. Гэхдээ эдгээр нөөцийн хэмжээ, олборлолтын бодит хүчин чадал болон Европын холбоонд нийлүүлэх боломж нь ашигт малтмал тус бүрээр ялгаатай.
Европын холбоо Вьетнамаас одоогоор голчлон вольфрам болон сурьма импортолдог бөгөөд эдгээр нь батлан хамгаалах салбар, тэр дундаа зарим төрлийн сум, зэвсгийн үйлдвэрлэлд хэрэглэгддэг байна. Вольфрам нь өндөр хатуулаг, халуунд тэсвэртэй шинж чанараараа үйлдвэрлэлд ашиглагддаг бол сурьма нь хайлш болон бусад үйлдвэрийн хэрэглээтэй. Газрын ховор элементүүд нь соронз, электроник, эрчим хүчний технологи зэрэг салбарт чухал ач холбогдолтой.
Энэ асуудал нь зөвхөн түүхий эд худалдан авах тухай биш юм. Критикал эрдсийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд олборлолт, баяжуулалт, химийн боловсруулалт, цэвэршүүлэлт болон эцсийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл багтдаг. Уурхай нөөцтэй байх нь дангаараа тогтвортой нийлүүлэгч болох баталгаа биш. Тухайн эрдсийг үйлдвэрлэлийн шаардлага хангасан чанартайгаар боловсруулах хүчин чадал, эрчим хүч, ус, тээвэр, технологи, байгаль орчны стандарт болон урт хугацааны санхүүжилт зайлшгүй шаардлагатай.
Reuters-ийн мэдээлэлд дурдсанаар, Европын холбооны Ханой дахь төлөөлөгчийн газрын бэлтгэсэн баримт бичигт Вьетнамын газрын ховор элемент болон вольфрамын нөөцийг онцолжээ. Мөн Европ стратегийн түүхий эдийн нийлүүлэлтээ эрсдэлээс хамгаалах шаардлагатай байгааг тэмдэглэсэн байна. Вьетнамын удирдагч То Лам Брюссельд аравдугаар сарын 22-нд айлчлахаар төлөвлөгдсөн нь талуудын харилцааг хэлэлцэх боломж болох юм. Гэхдээ хамтын ажиллагааны тодорхой гэрээ, санхүүжилтийн хэмжээ болон төслийн эцсийн шийдвэрүүдийг тусад нь баталгаажуулах шаардлагатай.
Европын холбооны хувьд нийлүүлэлтийн эх үүсвэрийг төрөлжүүлэх нь үйлдвэрлэлийн тасалдлын эрсдэлийг бууруулах стратегийн ач холбогдолтой. Нэг улс эсвэл цөөн нийлүүлэгчээс хэт хамааралтай байх үед экспортын хязгаарлалт, худалдааны маргаан, геополитикийн нөхцөл байдал нийлүүлэлтийн үнэд болон хүртээмжид нөлөөлөх боломжтой. Харин олон нийлүүлэгчтэй болох нь худалдан авагчдад сонголт бий болгож, үйлдвэрлэлийн тасралтгүй ажиллагааг хамгаалахад тусалж болно.
Гэхдээ Вьетнамтай хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд бэрхшээл бий. Шинэ уурхай болон боловсруулах үйлдвэр байгуулахад их хэмжээний хөрөнгө оруулалт, нарийн технологи, мэргэжлийн хүний нөөц шаардагдана. Мөн байгаль орчны шаардлага, олборлолтын зөвшөөрөл, дэд бүтцийн хүртээмж болон түүхий эдийн зах зээлийн үнийн хэлбэлзэл төслийн хэрэгжилтэд нөлөөлнө. Иймээс улс төрийн түвшний тохиролцоо нь бодит үйлдвэрлэл, экспорт болон тогтвортой нийлүүлэлт болж хувирахад хугацаа шаардлагатай.
Монгол Улсын хувьд энэ үйл явц нь критикал эрдсийн дэлхийн зах зээлд нийлүүлэгчдийн өрсөлдөөн хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг харуулж байна. Монголын ашигт малтмалын нөөцийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахад зөвхөн олборлолт бус, баяжуулалт, боловсруулалт, технологийн чадавх болон олон улсын худалдан авагчтай урт хугацааны харилцаа чухал. Гэхдээ Европын холбоо Вьетнамтай харилцаагаа өргөжүүлж байгаа нь Монголын төслүүдэд хөрөнгө оруулалт автоматаар нэмэгдэнэ гэсэн үг биш. Төслийн чанар, бүтээгдэхүүний стандарт, дэд бүтэц, өртөг болон нийлүүлэлтийн найдвартай байдал өрсөлдөх чадварыг тодорхойлно.
Эцэст нь, критикал эрдсийн нийлүүлэлтийн асуудал нь уул уурхайн салбарыг зөвхөн олборлолтын хэмжээгээр үнэлэх боломжгүй болсныг харуулж байна. Уурхайн нөөцийг боловсруулах үйлдвэрлэлтэй холбож, зах зээлд шаардлагатай чанартай бүтээгдэхүүн нийлүүлэх чадвар нь улс орнуудын стратегийн түншлэл болон хөрөнгө оруулалтын шийдвэрт улам чухал байр суурь эзэлж байна.
