Томоохон хөрөнгө оруулалтын сангууд уул уурхай, ялангуяа зэсийн олборлолтын компаниудын хувьцаанд хөрөнгө оруулалтаа эрчимтэй нэмэгдүүлж эхэлсэн нь энэ чиг хандлагыг баталж байна.
Сүүлийн саруудад олон улсын зах зээл дээр зэсийн үнэ хүчтэй өсөлт үзүүлж, нэг тонн нь 13,000 ам.доллар давсан бол зарим шинжээчид ойрын хугацаанд 15,000 ам.долларт хүрэх боломжтой гэж үзэж байна. Энэхүү өсөлтийн гол шалтгаан нь хиймэл оюун ухааны дата төвүүд, өндөр хүчин чадлын серверүүд, цахилгаан дамжуулах дэд бүтэц болон цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлд шаардлагатай зэсийн хэрэглээ эрчимтэй нэмэгдэж буйтай холбоотой юм.
Зах зээлийн шинжээчдийн тооцоолсноор нэг том хэмжээний AI дата төв нь уламжлалт үйлдвэрийн байгууламжаас хэд дахин их хэмжээний цахилгаан хэрэглэдэг бөгөөд үүнийг хангахын тулд трансформатор, кабель, дэд станц зэрэг бүх дэд бүтцэд их хэмжээний зэс шаардлагатай болдог. Үүнээс гадна сэргээгдэх эрчим хүч, цахилгаан сүлжээний шинэчлэл зэрэг урт хугацааны төслүүд мөн зэсийн эрэлтийг тогтвортой өсгөж байна.
Нөгөө талаас нийлүүлэлтийн талд хүндрэлүүд үргэлжилж байна. Чили, Перу зэрэг дэлхийн томоохон олборлогч орнуудад уурхайн хүдэр дэх металлын агууламж буурч, хөдөлмөрийн маргаан, олборлолтын саатал гарч байгаа нь нийлүүлэлтийг хязгаарлаж байна. Австралийн BHP компани ч Чили дэх үйлдвэрлэл ирэх жилүүдэд буурах төлөвтэй байгааг мэдээлсэн бөгөөд энэ нь зах зээлийн нийлүүлэлтийн дарамтыг улам нэмэгдүүлэхээр байна.
Үүнтэй холбоотойгоор дэлхийн томоохон хөрөнгө оруулалтын сангууд уул уурхайн хувьцааг стратегийн хөрөнгө гэж үзэж эхэлжээ. Bloomberg болон Reuters-ийн мэдээлснээр AI, цахилгаанжуулалт, эрчим хүчний шилжилт нь өмнөх Хятадын бүтээн байгуулалтын үеийн адил олон жилийн турш үргэлжлэх металлын эрэлтийг бий болгож болзошгүй гэсэн хүлээлт зах зээлд давамгайлж байна.
Гэсэн хэдий ч зарим шинжээчид богино хугацаанд үнэ хэт хурдан өссөн тул тодорхой хэмжээний засвар хөдөлгөөн гарах эрсдэлтэйг анхааруулж байна. Сүүлийн өсөлтийн тодорхой хэсэг нь бодит хэрэглээнээс илүү хөрөнгө оруулагчдын хүлээлт, спекулятив арилжаагаар дэмжигдэж байгаа тул зах зээл тогтворжих үед хэлбэлзэл өндөр хэвээр байх магадлалтай гэж үзэж байна.
Урт хугацааны хувьд AI технологийн хөгжил, дэлхийн эрчим хүчний шилжилт, цахилгаан автомашины үйлдвэрлэлийн өсөлт зэрэг нь зэсийг XXI зууны хамгийн стратегийн ашигт малтмалын нэг болгож байна. Иймээс уул уурхайн компаниуд шинэ орд илрүүлэх, олборлолтоо өргөжүүлэх хөрөнгө оруулалтаа эрчимжүүлж байгаа бөгөөд хөрөнгө оруулагчид ч уул уурхайн салбарын дараагийн өсөлтийн мөчлөг эхэлж болзошгүй гэж үнэлж байна.
