Тус арилжаагаар нийт 1,004,800 тонн бүтээгдэхүүн буюу 157 багц нүүрс санал болгосон бөгөөд нийт дүнгээр 153,734,400 ам.долларын арилжааны үнэ бүрдсэн байна. Анхны үнээс тонн тутамд 25 ам.доллараар өндөр үнэ тогтсон нь тухайн бүтээгдэхүүнд худалдан авагчдын эрэлт байсныг харуулж байна.
Мөн аравдугаар сарын 6-ны 11:00 цагийн арилжаагаар “Эрдэнэс Критикал Минералс” ТӨҮГ-ийн Fe-65 хувийн төмрийн баяжмал арилжаалагджээ. Уг бүтээгдэхүүний анхны үнэ тонн тутамд 85 ам.доллар байсан бол эцсийн үнэ 90 ам.долларт хүрч, 5.9 хувийн өсөлт үзүүлсэн байна. Нийт арилжааны дүн 297 мянган ам.доллар болжээ.
Харин Тавантолгой ХК-ийн баяжуулсан сул коксжих бус нүүрс буюу washed non-coking coal-ийн хувьд анхны үнэ тонн тутамд 65 ам.доллар байсан бөгөөд эцсийн үнэ мөн 65 ам.долларт тогтсон байна. Тус арилжааны нийт дүн 20.8 сая ам.доллар болжээ.
Эдгээр үзүүлэлт нь нэг өдрийн дотор Монголын уул уурхайн бүтээгдэхүүнүүдийн эрэлт, чанар болон зах зээлийн үнэлгээ хэр ялгаатай байдгийг харуулж байна. Ялангуяа коксжих чанартай нүүрс болон төмрийн баяжмалын хувьд худалдан авагчдын санал анхны үнээс дээш гарсан нь зах зээлийн эрэлтийг илэрхийлж байна.
Уул уурхайн бүтээгдэхүүний биржийн гол ач холбогдол нь бүтээгдэхүүний үнийг зах зээлийн бодит эрэлт, нийлүүлэлтийн үндсэн дээр тодорхойлох явдал юм. Өмнө нь уул уурхайн бүтээгдэхүүний борлуулалт гэрээний нөхцөл, урт хугацааны хэлцэл болон тодорхой худалдан авагчдын тохиролцоонд илүү их тулгуурладаг байсан бол биржийн арилжаа нэмэгдэхийн хэрээр үнэ тогтоох механизм илүү нээлттэй болж байна.
Аравдугаар сарын 7-ны арилжааны хуваарьт мөн “Энержи Ресурс” ХХК-ийн угаасан хатуу коксжих нүүрсийг тонн тутамд 1,150 юанийн анхны үнээр санал болгосон байна. Уг бүтээгдэхүүн Ганцмод боомтын чиглэлтэй бөгөөд нийт хоёр багц буюу 6,400 тонн хэмжээтэй байна.
Мөн “Эрдэнэс Критикал Минералс” ТӨҮГ-ийн Fe-52 хувийн төмрийн хүдэр 3,300 тонн хэмжээтэйгээр тонн тутамд 65 ам.долларын анхны үнээр арилжаалахаар бүртгэгдсэн байна.
Энд нэг чухал зүйл нь Монголын нүүрс болон төмрийн бүтээгдэхүүний биржийн арилжаа зөвхөн дотоодын үнэ тогтоох асуудал биш юм. Экспортын бүтээгдэхүүнүүдийн хувьд Хятадын худалдан авагчдын эрэлт, гангийн үйлдвэрлэлийн төлөв, кокс болон төмрийн хүдрийн олон улсын үнэ, Ганцмод зэрэг боомтын нэвтрүүлэх хүчин чадал, тээврийн зардал зэрэг хүчин зүйлс эцсийн үнэд нөлөөлдөг.
Коксжих нүүрсний хувьд Хятадын гангийн үйлдвэрлэлийн төлөв хамгийн чухал хүчин зүйлсийн нэг хэвээр байна. Гангийн үйлдвэрүүдийн ашигт ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн хэмжээ нэмэгдэх үед коксжих нүүрсний эрэлт нэмэгдэх боломжтой. Харин гангийн үйлдвэрлэл буурах үед нүүрсний үнэ дарамтад орж болно.
Төмрийн баяжмалын хувьд Fe-ийн агуулга өндөр байх нь бүтээгдэхүүний үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх гол хүчин зүйл юм. Тиймээс Fe-65 хувийн баяжмалын үнэ Fe-52 хувийн хүдрээс өндөр байгаа нь бүтээгдэхүүний чанарын ялгаатай шууд холбоотой.
Монголын уул уурхайн биржийн арилжааны системд бүтээгдэхүүний чанарын үзүүлэлт, анхны үнэ, багцын хэмжээ, боомт болон арилжааны үр дүнг ил тод мэдээлж байгаа нь экспортын салбарын мэдээллийн орчныг сайжруулж байна.
Цаашид биржийн арилжааны хэмжээ нэмэгдэхийн хэрээр Монголын уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ олон улсын зах зээлийн нөхцөлтэй илүү шууд уялдах боломжтой. Энэ нь экспортлогчдод зах зээлийн мэдээлэл дээр тулгуурлан үйлдвэрлэл, борлуулалт болон тээврийн төлөвлөгөөгөө боловсруулахад чухал ач холбогдолтой.
