Дэлхийн алтны салбарт компаниуд нэгдэх, худалдан авах буюу M&A үйл ажиллагаа эрчимжсэн ч өндөр үнийн орчин болон алтны ирээдүйн ханшийн талаарх ялгаатай хүлээлт нь томоохон хэлцлүүдийг эцэслэхэд хүндрэл учруулж байна. Reuters агентлагийн аравдугаар сарын 7-нд нийтэлсэн мэдээллээр Perseus Mining компанийн гүйцэтгэх захирал Крейг Жонс алтны салбарын M&A идэвхжил өндөр байгааг хэлсэн ч олон хэлцэл бодитоор хаагдахгүй байгааг онцолжээ.
Алтны үнэ сүүлийн жилүүдэд өндөр түвшинд хүрсэн нь олборлогч компаниудын мөнгөн урсгал, ашигтай ажиллагааг нэмэгдүүлж, салбарын хэмжээнд нэгдэл үүсэх нөхцөлийг бүрдүүлж байна.
Гэхдээ өндөр үнэ нь хоёр талтай нөлөө үзүүлж байгаа юм. Худалдагч компаниуд ирээдүйд алтны үнэ өндөр хэвээр байна гэж үзэн хөрөнгөө өндөр үнэлэхийг хүсдэг. Харин худалдан авагч тал алтны үнэ буурч магадгүй гэж тооцвол өндөр үнэлгээгээр худалдан авалт хийхээс зайлсхийдэг.
Энэ үнэлгээний зөрүү нь томоохон хэлцлүүдэд саад болж байна.
Сүүлийн үед алтны салбарт хэд хэдэн томоохон худалдан авалт хийгдсэн. Northern Star Resources компани De Grey Mining-ийг, Ramelius Resources Spartan Resources-ийг, Equinox Gold Calibre Mining-ийг худалдан авах хэлцлүүд хийсэн бол AngloGold Ashanti Centamin компанийг өөртөө нэгтгэх ажлыг дуусгасан байна.
Гэхдээ бүх хэлцэл амжилттай болоогүй. Zijin Gold компани Allied Gold-д ойролцоогоор 4 тэрбум ам.долларын санал тавьсан боловч хэлцэл хэрэгжээгүй. Мөн Gold Fields компани Northern Star-ийг худалдан авах сонирхлоо илэрхийлсэн ч тохиролцоонд хүрээгүй байна.
Эдгээр жишээнээс харахад алтны үнэ өндөр байх нь уул уурхайн компаниудыг заавал худалдан авалт хийхэд хүргэдэггүй. Харин компанийн нөөц, олборлолтын зардал, төслийн ашиглалтын хугацаа, улс төрийн эрсдэл болон алтны ирээдүйн үнэ зэрэг хүчин зүйлсийн үнэлгээ хамгийн чухал болж байна.
Монголын алтны салбарын хувьд дэлхийн M&A идэвхжил шууд утгаараа хөрөнгө оруулалтын шинэ боломж бий болгож болох юм. Олон улсын алт олборлогчид шинэ нөөц, урт хугацааны олборлолтын боломж хайж байгаа үед геологийн нөөц сайтай боловч хөрөнгө оруулалтын шатанд байгаа төслүүдийн үнэ цэнэ нэмэгдэх боломжтой.
Гэхдээ олон улсын хөрөнгө оруулагчдын хувьд зөвхөн нөөц хангалтгүй. Төслийн зөвшөөрөл, татварын орчин, дэд бүтэц, эрчим хүч, усны хүртээмж, тээвэр болон төрийн бодлогын тогтвортой байдал нь уурхайн үнэлгээнд чухал байр суурь эзэлнэ.
Иймээс дэлхийн алтны салбарын нэгдэл Монголын хувьд хоёр талтай дохио юм. Нэг талаас өндөр үнэ нь алтны төслүүдийн үнэ цэнийг өсгөж, хөрөнгө оруулалт татах боломжийг нэмэгдүүлнэ. Нөгөө талаас дэлхийн томоохон компаниуд өндөр чанартай нөөцийн төлөө өрсөлдөх тусам төслийн үнэлгээ, хөрөнгө оруулалтын шаардлага улам өндөр болно.
Reuters-ийн мэдээллээс харахад алтны салбарын дараагийн том давалгаа зөвхөн алтны үнэ өсөх эсэхээс бус компаниудын ирээдүйн үнийн төсөөлөл хоорондоо хэр зэрэг нийцэхээс хамаарах төлөвтэй байна.
