Reuters агентлагийн аравдугаар сарын 6-нд мэдээлснээр Энэтхэгийн цахилгаан эрчим хүчний системд нүүрсний нийлүүлэлт сүүлийн саруудад хүндрэлтэй болж, тус улсын дулааны цахилгаан станцуудын түлшний нөөц мэдэгдэхүйц буурсан байна.
Энэтхэгийн эрчим хүчний хэрэглээ нэмэгдэхэд Эль-Ниньо цаг уурын үзэгдлийн нөлөөгөөр усан цахилгаан станцуудын үйлдвэрлэл буурсан нь нөлөөлжээ. Үүний улмаас есдүгээр сард Энэтхэгийн цахилгаан эрчим хүчний хомсдол сүүлийн гурван жил гаруйн хугацаанд байгаагүй өндөр түвшинд хүрсэн байна.
Нүүрсний нийлүүлэлт Энэтхэгийн эрчим хүчний системд онцгой ач холбогдолтой хэвээр байна. Энэтхэг улс сэргээгдэх эрчим хүчний хүчин чадлаа хурдацтай нэмэгдүүлж байгаа боловч цахилгаан эрчим хүчний үндсэн ачааллыг хангахад нүүрсээр ажилладаг цахилгаан станцууд чухал байр суурь эзэлдэг. Иймээс нүүрсний нийлүүлэлт доголдох үед цахилгаан үйлдвэрлэлийн системд шууд дарамт үүсдэг.
Reuters-ийн мэдээлснээр NTPC-ийн цахилгаан станцууд дахь нүүрсний нөөц дөрөвдүгээр сард 18 сая тонн орчим байсан бол одоо 5.5 сая тонн хүртэл буурчээ. Үүнд цахилгаан үйлдвэрлэл нэмэгдсэнээс гадна нүүрс олборлодог бүс нутгуудад орсон хүчтэй бороо нийлүүлэлтийг саатуулсан нь нөлөөлсөн байна.
NTPC уламжлалт байдлаар нүүрсний гол хэсгийг төрийн өмчит Coal India компаниас авдаг. Гэвч энэ удаагийн нийлүүлэлтийн дарамтыг бууруулахын тулд хувийн уурхайн компаниудаас 15 сая тонн хүртэл нүүрс авах хэлэлцээ хийж байгаа юм байна. Үүнээс гадна өөрийн эзэмшлийн уурхайгаас ойролцоогоор 50 сая тонн нүүрс ашиглахаар төлөвлөжээ.
NTPC-ийн 2026-2027 оны нүүрсний хэрэглээ 300 сая тонн орчимд хүрэх төлөвтэй байгаа нь өмнөх 270–280 сая тонн орчим хэрэглээнээс өссөн үзүүлэлт юм. Энэ нь Энэтхэгийн цахилгаан эрчим хүчний хэрэглээ болон нүүрсний эрэлт зэрэг нэмэгдэж байгааг харуулж байна. Reuters-ийн мэдээлснээр Энэтхэгийн цахилгаан станцуудын ойролцоогоор 47 хувь нь дөрөв хүрэхгүй хоногийн үйлдвэрлэлд хүрэлцэх нүүрсний нөөцтэй байгаа нь нөхцөл байдал муу байгааг харуулж байна.
Тус улсын Засгийн газар мөн 100 гаруй өөрийн хэрэглээнд зориулсан нүүрсний цахилгаан станцыг аравдугаар сарын 1-нээс оны эцэс хүртэл бүрэн хүчин чадлаар ажиллуулах чиглэл өгсөн байна. Үүний зэрэгцээ дотоодын нүүрсний хомсдлыг нөхөхийн тулд цахилгаан станцуудад импортын нүүрсийг дотоодын нүүрстэй хольж ашиглуулах асуудлыг ч авч үзэж байна.
Энэ нөхцөл байдал дэлхийн нүүрсний зах зээлд хэд хэдэн үр дагавартай. Энэтхэг бол дэлхийн хамгийн том нүүрс хэрэглэгчдийн нэг бөгөөд тус улсын импортын эрэлт нэмэгдэхэд далайн тээврээр нийлүүлэгддэг нүүрсний үнэ, Австрали, Индонез, Өмнөд Африк зэрэг гол нийлүүлэгчдийн экспортын хэмжээ өөрчлөгдөх боломжтой.
Монгол Улсын хувьд Энэтхэгийн нүүрсний эрэлт шууд нөлөөлөл багатай боловч дэлхийн нүүрсний зах зээлийн нийт эрэлт нэмэгдэх нь Монголын нүүрсний экспортын үнийн орчинд дам нөлөө үзүүлж болно. Гэхдээ Монголын нүүрсний гол экспортын зах зээл БНХАУ хэвээр байгаа учраас Хятадын коксжих нүүрсний эрэлт, гангийн үйлдвэрлэл, боомтын нөхцөл байдал хамгийн чухал хэвээр байна.
