BHP компанийн эзэмшиж, оператороор ажилладаг Escondida уурхайд есдүгээр сарын 23-нд засвар үйлчилгээний ажил хийж байсан ажилтан ослоор амиа алдсаны дараа олборлолтын үйл ажиллагааг түр зогсоосон. Reuters-ийн мэдээлснээр уурхайн үйл ажиллагааг нөхцөл байдлыг үнэлэхийн хэрээр үе шаттайгаар сэргээж эхэлсэн байна. Чилид хүний амь нас хохирсон уурхайн ослын дараа холбогдох аюулгүй ажиллагааны байгууллагууд нөхцөл байдал аюулгүй болсон эсэхийг шалгасны дараа үйл ажиллагааг сэргээх журам үйлчилдэг.
Escondida уурхай нь Чилийн Атакамагийн цөлд байрладаг бөгөөд BHP уурхайн операторын хувиар ажилладаг. Rio Tinto 30 хувийн, Японы JECO корпораци 12.5 хувийн эзэмшилтэй. Уурхайн хэмжээ, дэлхийн зэсийн нийлүүлэлтэд эзлэх байр суурь нь түүнийг аливаа үйлдвэрлэлийн сааталд маш мэдрэмтгий актив болгож байна.
Үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа аажмаар сэргэж байгаа ч ажилчдын төлөөлөл болон компанийн хоорондын хөдөлмөрийн харилцаа мөн анхаарал татаж байна. Reuters-ийн мэдээлснээр уурхайн үйлдвэрчний эвлэлүүдийн нэг нь ослын дараа BHP-ийн гэрээний хэлэлцээг хойшлуулах саналтай санал нийлэхгүй байгаагаа илэрхийлсэн. Энэ нь үйлдвэрлэлийн хэвийн ажиллагаа сэргэсэн ч хөдөлмөрийн асуудал тусдаа эрсдэлийн хүчин зүйл хэвээр байгааг харуулж байна.
Escondida-ийн нөхцөл байдал зэсийн дэлхийн зах зээлд чухал нөлөөтэй. Есдүгээр сарын 25-нд Reuters-ийн мэдээлснээр Шанхайн фьючерсийн биржийн агуулах дахь зэсийн нөөц долоо хоногийн дотор 15.9 хувиар буурч, 47,147 тонн болсон байна. Үүнтэй зэрэгцэн Escondida уурхайн үйл ажиллагаа түр зогссон нь нийлүүлэлтийн талаарх болгоомжлолыг нэмэгдүүлсэн.
Зэсийн зах зээлд агуулахын нөөцийн хэмжээ чухал үзүүлэлт болдог. Учир нь олборлолтын хэмжээ болон хэрэглээний хоорондын богино хугацааны тэнцвэрийг агуулахын үлдэгдэл тодорхой хэмжээгээр илэрхийлдэг. Агуулахын нөөц буурч, томоохон уурхайд үйлдвэрлэлийн саатал гарвал зах зээл бэлэн нийлүүлэлтийн эрсдэлийг илүү өндөр үнэлэх нөхцөл үүсдэг.
Reuters-ийн мэдээллээр Лондонгийн металлын биржийн бэлэн мөнгөний болон гурван сарын зэсийн гэрээний хоорондын зөрүү мөн нэмэгдсэн. Энэ үзүүлэлт зах зээл дээр ойрын хугацаанд бэлэн зэсийн хүртээмжид санаа зовниж байгааг харуулах нэг хэмжүүр болдог.
Зэс нь цахилгаан эрчим хүчний сүлжээ, цахилгаан автомашин, сэргээгдэх эрчим хүчний байгууламж, дата төв болон үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмж зэрэг олон салбарт ашиглагддаг. Тиймээс дэлхийн эдийн засгийн цахилгаанжуулалт нэмэгдэхийн хэрээр зэсийн эрэлт стратегийн ач холбогдолтой болж байна.
Escondida-ийн үйлдвэрлэлийн түр зогсолт дангаараа дэлхийн зэсийн зах зээлийн чиглэлийг тодорхойлохгүй боловч томоохон уурхайнуудын үйлдвэрлэлийн эрсдэл нийлүүлэлтийн төлөвт хэрхэн нөлөөлдгийг харуулсан үйл явдал боллоо. Ялангуяа Чили, Перу зэрэг дэлхийн зэсийн гол үйлдвэрлэгч орнуудад уурхайн үйлдвэрлэлд гарсан аливаа саатал олон улсын зах зээлд хурдан мэдрэгддэг.
Одоогийн байдлаар Escondida-ийн хувьд гол анхаарал нь үйлдвэрлэлийг аюулгүйгээр бүрэн сэргээх, ослын шалтгааныг шалгах, ажилчдын аюулгүй ажиллагааг хангах асуудалд төвлөрч байна. Үүний зэрэгцээ зэсийн агуулахын нөөц, уурхайн нийлүүлэлт болон эрэлт хоорондын тэнцвэр зах зээлийн гол үзүүлэлт хэвээр байна.
Иймээс есдүгээр сарын сүүлчийн өдрүүдэд Escondida-ийн үйл ажиллагаа сэргэж эхэлсэн нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг тодорхой хэмжээнд бууруулах үйл явдал болсон ч зэсийн зах зээлд бэлэн нөөц болон томоохон уурхайн үйлдвэрлэлийн тогтвортой байдал ямар чухал болохыг дахин харууллаа.
