Зах зээлд хамгийн их анхаарал татаж байгаа хүчин зүйл нь дэлхийн хамгийн том зэс хэрэглэгч БНХАУ-ын эрэлт улирлын шинжтэйгээр сэргэх хүлээлт юм. Хятадад намрын үйлдвэрлэл, барилга, дэд бүтцийн үйл ажиллагаа нэмэгдэхийн хэрээр зэсийн хэрэглээ өсөх боломжтой гэж зах зээлийн оролцогчид үзэж байна. Үүний зэрэгцээ Хятадын дотоодын зэсийн нөөц харьцангуй бага түвшинд байгаа нь үнэ дээр нэмэлт дарамт үүсгэж байна.
Зэсийн зах зээлийн өнөөгийн нөхцөл нь зөвхөн эрэлт өсөж байгаатай холбоотой биш. Уул уурхайн нийлүүлэлтийн талд хэд хэдэн томоохон төслийн үйлдвэрлэлийн саатал, хүдрийн агууламжийн өөрчлөлт, боловсруулах хүчин чадлын хязгаарлалт зэрэг асуудал үргэлжилж байгаа нь зах зээлийн физик нийлүүлэлтийг чангаруулж байна. Энэ нөхцөл байдал нь цахилгаан автомашин, эрчим хүчний сүлжээ, сэргээгдэх эрчим хүч, дата төв, хиймэл оюун ухааны дэд бүтэц зэрэг цахилгаанжуулалттай холбоотой салбаруудын зэсийн хэрэглээ өсөж буй үетэй давхцаж байна.
Өнгөрсөн долоо хоногт АНУ-ын Холбооны нөөцийн сан бодлогын хүүг нэмэгдүүлсэн нь металлын зах зээлд тодорхой бус байдлыг багасгасан боловч зэсийн ханшид хүчтэй сөрөг нөлөө үзүүлээгүй байна. Reuters-ийн мэдээлснээр зах зээлд оролцогчид Хятадын эрэлт болон нийлүүлэлтийн хязгаарлалтыг мөнгөний бодлогын нөлөөнөөс илүү чухал хүчин зүйл болгон авч үзэж байна.
АНУ-ын зэсийн импортын тарифын асуудал ч зах зээлийн анхаарлын төвд хэвээр байна. Вашингтон боловсруулсан зэсэнд нэмэлт тариф ногдуулах төлөвлөгөөний талаар эцсийн шийдвэр гаргаагүй байгаа нь худалдаачдын байр суурьт тодорхой хэмжээний тодорхой бус байдал бий болгожээ. Үүний зэрэгцээ хөрөнгө оруулалтын сангууд зэсийн фьючерс дээрх байр сууриа дахин нэмэгдүүлж байгаа нь үнэ өсөхөд нөлөөлсөн байна.
Зэсийн үнэ тонн тутамд 14,600 ам.доллар давсан нь Монголын уул уурхайн салбарын хувьд мөн чухал үзүүлэлт юм. Монгол Улсын экспортын гол бүтээгдэхүүнүүдийн нэг болох зэсийн баяжмалын үнэ өсөх нь экспортын орлого, валютын урсгал, уул уурхайн компаниудын борлуулалтын орлогод шууд болон шууд бусаар нөлөөлнө. Ялангуяа дэлхийн эрчим хүчний шилжилт болон цахилгаанжуулалт эрчимжих тусам зэсийн стратегийн ач холбогдол нэмэгдэж байгаа нь урт хугацааны хөрөнгө оруулалтын чиг хандлагад нөлөөлөх хүчин зүйл болж байна.
Гэхдээ өндөр үнэ нь өөрөө тогтвортой өсөлтийг баталгаажуулахгүй. Хятадын үйлдвэрлэлийн эрэлт сулрах, дэлхийн эдийн засгийн өсөлт саарах, АНУ-ын тарифын бодлого өөрчлөгдөх, доллар чангарах зэрэг хүчин зүйлс зэсийн үнэд буурах дарамт үзүүлэх боломжтой. Тиймээс есдүгээр сарын 21–22-ны өсөлтийг дэлхийн зэсийн зах зээлийн урт хугацааны чиг хандлагатай шууд адилтгах бус, нийлүүлэлтийн хязгаарлалт болон Хятадын эрэлтийн богино хугацааны сэргэлт давхацсан үе гэж харах нь зүйтэй.
