Энэхүү төсөл нь Канадын газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хүлэмжийн хийн ялгарлыг хязгаарлах үндэсний төлөвлөгөөний чухал хэсэг юм.
Энэ талаар Канадын газрын тосны элсний салбарын томоохон компаниудыг төлөөлдөг Oil Sands Alliance-ийн ерөнхийлөгч Кендалл Диллинг Reuters агентлагт ярьжээ.
Канадын байгалийн баялгийн салбарын томоохон компаниуд болох Canadian Natural Resources, Imperial Oil, Suncor Energy, Cenovus Energy болон ConocoPhillips Canada-г төлөөлдөг Диллингийн хэлснээр газрын тосны элсний компаниуд Альберта муж болон холбооны Засгийн газартай төслийн санхүү, татварын нөхцөлийн талаар 11 дүгээр сарын дунд үе гэхэд эцсийн тохиролцоонд хүрэх боломжтой байна.
Ингэснээр олон тэрбум ам.долларын өртөгтэй Pathways төслийг хэрэгжүүлэх эсэх эцсийн шийдвэр гаргах нөхцөл бүрдэх аж.
“Мэдээж зохицуулалтын зөвшөөрөл болон бусад хэд хэдэн зүйлээс шалтгаална. Гэхдээ 2027 оны сүүлээс 2028 оны эхэн үе хүртэлх хугацаа шийдвэр гаргах боломжтой цонх гэж би харж байна” гэж Диллинг хэлжээ.
Pathways нь Канадын газрын тосны элсний үйлдвэрлэлээс ялгарах CO₂-ийг барьж, тээвэрлэн хадгалах зориулалттай нүүрстөрөгчийн давхар ислийн хоолой болон хадгалалтын нэгдсэн сүлжээ байгуулах төсөл юм.
Энэхүү төсөл нь Альберта муж болон Канадын холбооны Засгийн газар энэ оны эхээр байгуулсан, Канадын газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллахаар тохирсон заавал биелүүлэх шинжгүй хэлэлцээрийн гол бүрэлдэхүүн хэсэг болж байна.
Канадын Ерөнхий сайд Марк Карни АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын тарифын бодлогоос үүдэх эрсдэлийн эсрэг Канадын эдийн засгийг илүү тэсвэртэй болгох зорилгоор газрын тос, байгалийн хийн салбарыг дэмжихийг эрмэлзэж байгаа.
Гэхдээ Карни уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх амлалтаа хадгалж буйгаа мөн онцолж байна.
Тэрээр Альберта мужаас дэвшүүлсэн Номхон далайн эрэг рүү өдөрт 1 сая баррель газрын тос экспортлох хүчин чадалтай шинэ хоолой байгуулах санааг дэмжиж байгаа боловч үүнийг хэрэгжүүлэх дэмжлэг нь Pathways төсөл урагшлах нөхцөлтэй гэж мэдэгдсэн.
Олон тэрбум долларын зардал
Газрын тосны элсний компаниуд Pathways төслийг анх 2021 онд санал болгосон боловч барилгын өндөр өртгийн асуудлаас шалтгаалан хэрэгжүүлэхэд болгоомжилж ирсэн.
Харин энэ оны долдугаар сард салбарын компаниуд Канадын холбооны Засгийн газар болон Альберта мужийн Засгийн газартай тохиролцоонд хүрч, Pathways төслийг урагшлуулах нөхцөлүүдийг тодорхойлсон.
Үүнд:
- нүүрстөрөгчийн үнийн бодлого;
- төрийн санхүүгийн дэмжлэг;
- төслийн зөвшөөрөл;
- зохицуулалтын нөхцөл
зэрэг асуудлууд багтсан байна.
Гэсэн хэдий ч эдгээр бодлогын олон өөрчлөлт одоогоор эцсийн хууль тогтоомжид бүрэн тусгагдаагүй байгаа юм.
Байгаль орчны байгууллагууд Oil Sands Alliance-ийг Pathways төслийн цар хүрээг бууруулсан гэж хүчтэй шүүмжилж байна.
Анхны төлөвлөгөөгөөр 2030 он гэхэд 22 сая тонн CO₂-ийн ялгарлыг бууруулах зорилт тавьж байсан бол одоогийн тохиролцоогоор 2030-аад оны дунд үе гэхэд жилд 6 сая тонн, цаашлаад 2045 он гэхэд нэмэлт 10 сая тонн ялгарлыг бууруулахаар төлөвлөжээ.
Гэвч Диллинг энэ хувилбарыг салбар болон Засгийн газрын хоорондын илүү бодитой, тэнцвэртэй шийдэл гэж үзэж байна.
“Өмнөх санал нь цар хүрээ болон хэрэгжүүлэх хугацааны хувьд маш өндөр зорилт байсан. Үүнийг зохион байгуулах, зардлыг хянах нь маш хэцүү байх байсан” гэж тэр хэлжээ.
Энэ оны эхээр газрын тос, байгалийн хийн салбарын зарим удирдлагууд шинэ газрын тосны хоолойн зөвшөөрлийг Pathways төсөлтэй холбож байгааг олон нийтэд шүүмжилж байсан.
Cenovus компанийн гүйцэтгэх захирал Жон МакКензи зургаадугаар сард Pathways төслийн нийт өртөг 30 тэрбум канад долларт хүрч болзошгүй гэж мэдэгдсэн.
Канадын газрын тос үйлдвэрлэгчид холбооны нүүрстөрөгчийн татварт мөн хамрагддаг учраас ийм хэмжээний зардал нь тэдний олон улсын өрсөлдөх чадварыг сулруулж болзошгүй гэсэн болгоомжлол бий.
Гэхдээ Диллинг салбарынхан нүүрстөрөгч барих төсөлд итгэл алдраагүй гэж онцолжээ.
“Өнөөдөр дэлхий нийт уур амьсгалын асуудалд өмнөхөөсөө бага анхаарч байгаа нь тодорхой. Гэхдээ салбарын хувьд бид урт хугацааны өнцгөөс харж байна.”
Түүний үзэж буйгаар ирээдүйд газрын тосны нэг баррель бүтээгдэхүүнд ногдох нүүрстөрөгчийн ялгарлын хэмжээ дахин дэлхийн хэмжээнд чухал асуудал болж магадгүй.
“Хэрэв 10 жилийн дараа энэ асуудал дэлхийн хэмжээнд дахин маш чухал болвол бид бэлтгэлгүй байхыг хүсэхгүй. Бид урьдчилан алхаж, бэлтгэлээ хангаж байна” гэж Диллинг хэлсэн байна.
