Энэ нь Энэтхэг улс цахилгаан автомашин, эрчим хүч хадгалах системд шаардлагатай литийн нийлүүлэлтийг баталгаажуулахын зэрэгцээ Хятадаас хамаарах стратегийн эрдсийн нийлүүлэлтийн сүлжээгээ төрөлжүүлэхээр хийж буй томоохон алхмуудын нэг болж байна.
Reuters агентлагийн мэдээлснээр Coal India болон Wealth Minerals-ийн Чили дэх охин компани Kuska Minerals хамтран Чилийн Засгийн газарт литийн олборлолтын тусгай зөвшөөрөл хүссэн өргөдөл гаргасан байна. Уг зөвшөөрөл нь цаашдын худалдан авалт, хамтарсан компанийн хэлбэрээр ажиллах эсэхийг шийдэх үндсэн нөхцөл болох аж.
Coal India нь дэлхийн хамгийн том нүүрс олборлогч компаниудын нэг бөгөөд үндсэн үйл ажиллагаа нь нүүрс олборлолтод төвлөрдөг. Харин сүүлийн жилүүдэд дэлхийн эрчим хүчний шилжилт, цахилгаан автомашины үйлдвэрлэл, батарейн технологийн өсөлттэй холбоотойгоор литий зэрэг стратегийн ашигт малтмалын ач холбогдол нэмэгдэж байгаа нь тус компанийн хөрөнгө оруулалтын чиглэлийг өргөжүүлэхэд түлхэц болж байна.
Wealth Minerals-ийн Чили дэх Kuska төсөл нь тус улсын хойд хэсэгт, Боливийн хилтэй ойролцоо орших Salar de Ollagüe бүсэд байрладаг литийн давсны ордод төвлөрдөг. Тус бүс нь дэлхийн томоохон литийн нөөц бүхий Өмнөд Америкийн “литийн гурвалжин”-тай ойр оршдог стратегийн байрлалтай.
Чили улс дэлхийн литийн нөөцөөрөө тэргүүлэх орнуудын нэг бөгөөд АНУ-ын Геологийн албаны тооцоогоор тус улсын литийн нөөц ойролцоогоор 13 сая метр тонн байна. Энэ үзүүлэлтээр Чили нь Аргентин, Боливийн дараа дэлхийд гуравдугаарт ордог байна.
Coal India болон Kuska Minerals литийн олборлолтын зөвшөөрөл авах хүсэлтээ 2025 оны аравдугаар сард гаргасан боловч Чилид засаг захиргаа өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор зөвшөөрөл олгох үйл явц удааширсан байна. Reuters-ийн эх сурвалжуудын мэдээлснээр хоёр талын хэлэлцээ нэлээд ахисан түвшинд хүрсэн ч олборлолтын лиценз олгогдох хүртэл худалдан авах хэлцлийг эцэслэх боломжгүй байгаа аж.
Хэрэв лиценз батлагдвал Coal India Wealth Minerals-ийн Чили дэх литийн нэгжийг шууд худалдан авах эсвэл хоёр компани хамтарсан компани байгуулах гэсэн хоёр хувилбарын аль нэгийг сонгох боломжтой. Одоогоор хөрөнгө оруулалтын хэмжээ, эзэмшлийн хувь болон төслийн санхүүжилтийн бүтэц эцэслэгдээгүй байна.
Энэтхэг улс сүүлийн жилүүдэд дотоодын цахилгаан автомашин болон батарейн үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэхийн зэрэгцээ гадаад дахь стратегийн ашигт малтмалын ордуудад нэвтрэхийг эрчимтэй зорьж байгаа. Гэвч энэ чиглэлд одоогоор амжилт хязгаарлагдмал байгаа бөгөөд Энэтхэг улс 2024 онд Аргентинд таван блок бүхий литийн хайгуул, олборлолтын ганц томоохон гадаад гэрээг баталгаажуулсан байна.
Энэтхэгийн хувьд литийн гадаад эх үүсвэр 확보лах нь зөвхөн цахилгаан автомашины салбартай холбоотой асуудал биш юм. Лити нь эрчим хүч хадгалах систем, батарейн үйлдвэрлэл болон сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэрийг цахилгаан сүлжээнд нэгтгэх технологид чухал үүрэгтэй. Иймээс тус улсын хувьд литийн нийлүүлэлтийн тогтвортой байдлыг хангах нь эрчим хүчний аюулгүй байдлын нэг хэсэг болж байна.
Дэлхийн хэмжээнд литийн нийлүүлэлтийн төлөөх өрсөлдөөн эрчимжиж байгаа энэ үед Энэтхэг улс Хятадаас хэт хамааралтай нийлүүлэлтийн сүлжээг багасгахыг зорьж байна. Хятад улс литийн олборлолтоос гадна батарейн материалын боловсруулалт, үйлдвэрлэлийн сүлжээнд хүчтэй байр суурь эзэлдэг тул Энэтхэг болон бусад улс орнууд Австрали, Аргентин, Чили зэрэг нөөц ихтэй орнуудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх сонирхолтой байна.
Чили ч мөн литийн салбар дахь хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэхийг эрмэлзэж байна. Тус улс олон арван жилийн турш эдийн засгийнхаа гол тулгуур болсон зэсийн салбараас гадна литийн үйлдвэрлэлээ өргөжүүлэх боломжийг эрэлхийлж байгаа юм. Reuters өмнө нь мэдээлэхдээ Чили улс дэлхийн литийн салбарын хөрөнгө оруулалтыг татахын тулд тус салбарыг зэсийн үйлдвэрлэлтэй зэрэгцүүлэн хөгжүүлэхэд илүү анхаарч эхэлснийг онцолж байсан.
Энэ нөхцөлд Coal India-ийн сонирхол нь Энэтхэгийн уул уурхайн компаниудын стратегийн чиглэл өөрчлөгдөж буйн нэг илрэл болж байна. Нүүрс олборлолтоор дэлхийд тэргүүлэгч компани литийн төсөлд хөрөнгө оруулалт хийхээр хэлэлцэж байгаа нь уламжлалт эрчим хүчний ашигт малтмал болон эрчим хүчний шилжилтийн үед шаардлагатай стратегийн ашигт малтмалын хоорондын зааг улам бүр өөрчлөгдөж байгааг харуулж байна.
Хэлэлцээ эцэслэгдэж, Чилийн тал олборлолтын лицензийг олговол Coal India-ийн энэхүү алхам Энэтхэгийн гадаад дахь литийн хөрөнгө оруулалтын хүрээг мэдэгдэхүйц өргөжүүлэх боломжтой. Харин зөвшөөрлийн үйл явц цаашид хэр хурдан үргэлжлэх болон хоёр тал худалдан авалт уу, эсвэл хамтарсан хөрөнгө оруулалт уу гэдэг сонголтын алийг хийх нь одоогоор тодорхойгүй байна.
Гэсэн хэдий ч Coal India-ийн Чилийн литийн активыг сонирхож буй явдал нь дэлхийн уул уурхайн салбарт нэгэн зэрэг өрнөж буй хоёр том өөрчлөлтийг тодотгож байна. Нэгдүгээрт, цахилгаан автомашин болон эрчим хүч хадгалах технологийн өсөлт литий зэрэг ашигт малтмалын стратегийн ач холбогдлыг нэмэгдүүлж байна. Хоёрдугаарт, улс орнууд нийлүүлэлтийн сүлжээгээ цөөн хэдэн зах зээлээс хэт хамааралтай байлгахгүй байхыг зорьж, гадаад дахь уурхайн төсөлд шууд хөрөнгө оруулах өрсөлдөөнийг нэмэгдүүлж байна.
Ингэснээр Чилийн литийн ордууд зөвхөн батарейн үйлдвэрлэлийн түүхий эдийн эх үүсвэр бус, Энэтхэг, Хятад, АНУ болон бусад томоохон эдийн засгийн стратегийн ашиг сонирхол огтлолцдог уул уурхайн шинэ талбар болж байна.
