Геополитикийн эрсдэл тодорхой хэмжээнд буурч, АНУ-ын мөнгөний бодлогын талаарх хүлээлт өөрчлөгдсөнөөр алтны ханш дарамтад орсон ч хөрөнгө оруулагчдын аюулгүй хөрөнгийн эрэлт бүрэн алга болоогүйг шинжээчид онцолж байна.
Өнгөрсөн хэд хоногийн арилжаагаар олон улсын зах зээл дээрх COMEX алтны фьючерсийн үнэ өмнөх долоо хоногтой харьцуулахад буурсан үзүүлэлттэй хаагдсан бөгөөд энэ нь оны эхэн үеийн дээд түвшнээс нэлээд доогуур түвшинд арилжаалагдаж байна. Шинжээчдийн үзэж буйгаар инфляцын дарамт бүрэн арилаагүй байгаа ч өндөр хүүгийн орчин хадгалагдах төлөвтэй байгаа нь хүүгийн өгөөжгүй хөрөнгө болох алтны эрэлтийг богино хугацаанд сааруулж байгаа аж.
Гэсэн хэдий ч алтны зах зээлийн урт хугацааны төлөвийг эерэгээр үнэлэх үндэслэл хэвээр байна. Дэлхийн олон улсын төв банкууд алтны нөөцөө үргэлжлүүлэн нэмэгдүүлж байгаа нь үнэт металлын эрэлтийг тогтвортой хадгалж буй гол хүчин зүйлүүдийн нэг болж байна. Дэлхийн Алтны Зөвлөлийн мэдээллээр сүүлийн жилүүдэд төв банкуудын алт худалдан авалт түүхэн өндөр түвшинд хадгалагдаж байгаа бөгөөд энэ хандлага 2026 онд ч үргэлжилж байна.
Алтны үнийн хэлбэлзэл нь олборлогч орнуудын эдийн засагт шууд нөлөөлдөг. Монгол Улсын хувьд алт нь экспортын орлогын чухал эх үүсвэрийн нэг бөгөөд дэлхийн зах зээл дээрх үнийн өөрчлөлт нь уул уурхайн компаниудын ашигт ажиллагаа, улсын валютын орлого, гадаад валютын нөөцөд нөлөөлөх боломжтой. Иймээс олон улсын зах зээлийн хөдөлгөөнийг дотоодын уул уурхайн салбар анхааралтай ажиглаж байна.
Үүнтэй зэрэгцэн дэлхийн уул уурхайн салбарт шинэ хөрөнгө оруулалтын төслүүд эрчимжиж байна. Зэс, алт зэрэг стратегийн ашигт малтмалын эрэлт эрчим хүчний шилжилт болон өндөр технологийн үйлдвэрлэлийн өсөлттэй холбоотойгоор нэмэгдэж байгаа нь томоохон компаниудыг шинэ орд ашиглалтад оруулах, хайгуулын ажлаа эрчимжүүлэхэд хүргэж байна. Ази, Африк, Өмнөд Америкийн хэд хэдэн шинэ төсөл санхүүжилтээ шийдвэрлэж эхэлсэн нь уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалтын идэвх сэргэж байгааг харуулж байна.
Монголын уул уурхайн салбарт ч эерэг дохио ажиглагдаж байна. Сүүлийн саруудад зэс, алт, нүүрсний томоохон төслүүдийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, хайгуулын ажлыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа өргөжиж байгаа бөгөөд олон улсын хөрөнгө оруулагчдын сонирхол хадгалагдсан хэвээр байна. Түүнчлэн нүүрсний давхаргын хийн чиглэлээр хэрэгжиж буй төслүүд ахиц гаргаж байгаа нь эрчим хүчний салбарын шинэ боломжийг бий болгож байна.
Шинжээчдийн дүгнэж байгаагаар ойрын саруудад алтны ханш АНУ-ын мөнгөний бодлого, ам.долларын ханш, дэлхийн геополитикийн нөхцөл байдлаас ихээхэн хамаарах төлөвтэй байна. Хэрэв олон улсын тодорхойгүй байдал дахин нэмэгдвэл алт аюулгүй хөрөнгийн үүргээ дахин хүчтэй гүйцэтгэж, үнэ нь өсөх боломжтой гэж зах зээлийн оролцогчид үзэж байна. Харин өндөр хүүгийн орчин удаан үргэлжилбэл богино хугацаанд ханшийн хэлбэлзэл үргэлжлэх төлөвтэй байгаа юм.
Ийнхүү дэлхийн алтны зах зээлд үргэлжилж буй савлагаа нь зөвхөн хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг татахаас гадна уул уурхайн салбарт түшиглэсэн эдийн засагтай орнуудын хувьд ч стратегийн ач холбогдолтой асуудал хэвээр байна. Монгол Улсын хувьд дэлхийн зах зээлийн энэхүү өөрчлөлтийг зөв ашиглаж, хайгуул, олборлолтын үр ашиг, хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулж чадвал уул уурхайн салбар эдийн засгийн өсөлтийн гол хөдөлгөгч хүч хэвээр үлдэх боломжтой байна.
